उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या अकाली निधनानंतर महाराष्ट्राच्या राजकारणात आणि विशेषतः राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये (NCP) मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. अजितदादांनंतर आता पक्ष आणि सरकारमधील त्यांची जबाबदारी कोण सांभाळणार, यावर राजकीय वर्तुळात जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे.
अजित पवारांच्या निधनानंतर त्यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांना उपमुख्यमंत्री करण्याची मागणी जोर धरत आहे. पक्षाचे भवितव्य, विलीनीकरणाची शक्यता आणि संभाव्य वारसदारांच्या नावांवर राजकीय विश्लेषक लक्ष ठेवून आहेत. अजित पवारांची जागा भरून काढणे आव्हानात्मक असले तरी, पक्ष आणि कुटुंबातून काही महत्त्वाची नावे समोर येत आहेत
अजित पवारांचे उत्तराधिकारी कोण?
सुनेत्रा पवार (पत्नी व राज्यसभा खासदार)
सध्या सुनेत्रा पवार यांचे नाव सर्वात आघाडीवर आहे. मंत्री नरहरी झिरवळ आणि राष्ट्रवादीच्या अनेक पदाधिकाऱ्यांनी सुनेत्रा वहिनींना उपमुख्यमंत्री करण्याची खुली मागणी केली आहे. त्या सध्या राज्यसभा खासदार आहेत. सूत्रांच्या मते, त्या राजीनामा देऊन बारामती विधानसभेची पोटनिवडणूक लढवू शकतात आणि त्यांच्या जागी पार्थ पवार यांना राज्यसभेवर पाठवले जाऊ शकते. कार्यकर्त्यांमध्ये त्यांच्याबद्दल मोठी सहानुभूती आहे आणि पवार कुटुंबाला एकत्र ठेवण्यासाठी त्या एक ‘स्वीकार्य’ चेहरा ठरू शकतात.
पार्थ पवार
पार्थ पवार हे अजित पवार यांचे ज्येष्ठ पुत्र आहेत. त्यांना राजकीय अनुभवही आहे. त्यांनी 2019 ची लोकसभा निवडणूक मावळ मतदारसंघातून लढवली होती, पण त्यांचा पराभव झाला. अजित पवारांच्या समर्थकांना त्यांचा वारसा त्यांच्या रक्ताच्या वंशाने पुढे नेण्याची इच्छा आहे. परंतु त्यांचा राजकीय अनुभवाचा अभाव त्यांना अडथळा ठरू शकतो. दुसरीकडे, पार्थ अलिकडेच पुण्यातील एका जमिनीच्या व्यवहारावरून वादात अडकले, जे त्यांच्यासाठी नकारात्मक मुद्दा ठरू शकते.
जय पवार
राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये, अजित पवार यांचे धाकटे पुत्र जय पवार यांनाही संभाव्य उत्तराधिकारी म्हणून मानले जात आहे. जरी ते सध्या पडद्यामागे काम करत असले तरी, तरुण नेतृत्वाला बढती मिळाल्यास ते संभाव्य उमेदवार असू शकतात.
कुटुंबाच्या बाहेरील अनुभवी नेते
प्रफुल पटेल
प्रफुल्ल पटेल हे सध्या राष्ट्रवादी काँग्रेसचे कार्यकारी अध्यक्ष आहेत. ते राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील सर्वात अनुभवी व्यक्ती आहेत. अजित पवारांच्या बंडाच्या वेळी पटेल हे त्यांचे प्रमुख रणनीतीकार होते. राष्ट्रवादीच्या संघटनेवरही त्यांचे चांगले नियंत्रण आहे. त्यामुळे प्रफुल्ल पटेल राष्ट्रवादीसाठी एक चांगला पर्याय असू शकतात. ते महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक मोठं व्यक्तिमत्व आहेत. परंतु बारामतीतील जनता त्यांना स्वीकारेल की नाही हा एक मोठा प्रश्न आहे.
छगन भुजबळ
छगन भुजबळ हे राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील एक प्रमुख ओबीसी नेते आहेत. अजितदादांचे संभाव्य उत्तराधिकारी म्हणून त्यांचे नाव चर्चेत आहे. भुजबळ हे बऱ्याच काळापासून महाराष्ट्राच्या राजकारणात सक्रिय आहेत आणि त्यांना राज्याच्या राजकीय परिस्थितीची माहिती आहे. तथापि, त्यांच्या पक्षांतरामुळे अडथळे निर्माण होऊ शकतात.
सुनील तटकरे
सुनील तटकरे हे अजित पवारांच्या जवळच्या सहकारी पक्षांपैकी एक मानले जातात. ते रायगड मतदारसंघातून लोकसभा खासदार आहेत. तटकरे हे सध्या राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) चे महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्ष आहेत आणि त्यांनी राज्य सरकारमध्ये अर्थ, ऊर्जा आणि जलसंपदा यासह महत्त्वाची मंत्रीपदे भूषवली आहेत. त्यांना एक प्रभावशाली नेते मानले जाते.
दोन्ही राष्ट्रवादींचे विलीनीकरण होणार?
सर्वात मोठा ‘टर्निंग पॉईंट’ म्हणजे शरद पवार यांची भूमिका आहे. अजित पवारांच्या निधनामुळे पवार कुटुंब भावनिक स्तरावर एकत्र आले आहे. खुद्द अजित पवारही दोन्ही गट एकत्र आणण्याच्या प्रयत्नात होते, असे संकेत काही नेत्यांनी दिले आहेत. जर दोन्ही गट एकत्र आले, तर सुप्रिया सुळे केंद्रात आणि सुनेत्रा पवार राज्यात नेतृत्व करतील, अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
